Artykuły | Co do zasady

Realizacja pierwszej w Polsce elektrowni jądrowej wchodzi w etap uzyskiwania kluczowych pozwoleń administracyjnych. Inwestycje tego rodzaju są wyjątkowe w tym sensie, że w dającej się przewidzieć przyszłości i w oparciu o znane technologie może ich powstać ograniczona liczba. W połączeniu ze strategicznym znaczeniem takich projektów uzasadnia to tworzenie dla nich specjalnych reżimów prawnych. Do Sejmu trafił właśnie projekt nowelizacji ustawy o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących, który ma usprawnić proces przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej. 

W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych temat ustawowego obowiązku zachowania tajemnicy ubezpieczeniowej pojawiał się stosunkowo rzadko. Do tej pory sądy administracyjne wydawały wyroki w tego rodzaju sprawach zaledwie dwunastokrotnie. Na początku marca Naczelny Sąd Administracyjny ponownie pochylił się nad tym zagadnieniem, rozstrzygając, że straż miejska może żądać od ubezpieczyciela danych osobowych z polisy ubezpieczeniowej OC PPM w celu sporządzenia wniosku o ukaranie posiadacza pojazdu zaparkowanego w sposób sprzeczny z przepisami prawa.  

Reforma postępowań odwoławczych walczy z taktycznym oportunizmem na sali, ale drastycznie pogarsza sytuację lojalnych uczestników postępowania, którzy chcą merytorycznie bronić swoich interesów. Jest to najpoważniejszy efekt uboczny tej nowelizacji.

Niedawno informowaliśmy, że rośnie liczba pozwów przeciwko bankom w tzw. sprawach wiborowych, w których konsumenci kwestionują postanowienia umów kredytu opartych na wskaźniku WIBOR, zarzucając im abuzywny charakter w rozumieniu dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Zarówno banki, jak i kredytobiorcy z niecierpliwością oczekiwali na rozstrzygnięcie TSUE w sprawie C-471/24, w której Trybunał miał udzielić odpowiedzi na cztery pytania prejudycjalne zadane przez Sąd Okręgowy w Częstochowie. Wyrok zapadł 12 lutego 2026 r. i wyraźnie bardziej odpowiada oczekiwaniom sektora bankowego niż samych kredytobiorców. 

Nie istnieje domniemanie legalności, jeżeli można wykazać, że dany znak towarowy może w nieuzasadniony sposób wykorzystywać renomę chronionej nazwy pochodzenia, nawet jeżeli obejmuje on wyłącznie produkty zgodne ze specyfikacją tej chronionej nazwy pochodzenia lub usługi z nią związane.

Wybuch wojny w Ukrainie istotnie zmienił zasady współpracy polskich prokuratur i sądów z organami ścigania Federacji Rosyjskiej. Przed 2022 r. Federacja Rosyjska kierowała do Polski najwięcej wniosków ekstradycyjnych, a polskie sądy niejednokrotnie bezkrytycznie je akceptowały. Cztery lata po wybuchu wojny to dobry moment, żeby przyjrzeć się tym relacjom i zastanowić się, jak mogą one wyglądać w najbliższym czasie.

Tak orzekł NSA w sprawie zakończonej wyrokiem z 4 listopada 2025 r. (I OSK 1987/22). W sprawie tej organy administracji zobowiązały współwłaścicielki nieruchomości do zwrotu udzielonej im bonifikaty od opłaty przekształceniowej, powołując się na fakt zarejestrowania pod adresem tej nieruchomości spółki prawa handlowego. Podstawę do żądania zwrotu stanowić miał art. 4 ust. 15 ustawy przekształceniowej. Zdaniem najpierw organów, a następnie WSA w Warszawie sama rejestracja spółki przemawiała za przeznaczeniem nieruchomości na cele inne niż mieszkaniowe. NSA kategorycznie odrzucił taką wykładnię, wskazując na konieczność ustalenia, czy doszło do faktycznego wykorzystywania nieruchomości na cele inne niż te, które stanowiły podstawę udzielenia bonifikaty (mieszkaniowe). Zdaniem NSA samo wykorzystanie adresu w celach rejestracyjnych o takim wykorzystaniu jeszcze nie świadczy. 

UE oraz Indie od lat starały się wypracować kompleksowe porozumienie o współpracy handlowej. Pierwsza runda negocjacji została zainicjowana w 2007 r., jednak w 2013 r. rozmowy zostały zawieszone z uwagi na brak konsensusu w kluczowych obszarach regulacyjnych, w szczególności dotyczących sektora motoryzacyjnego. Po niemal dekadzie impasu, w 2022 r. wznowiono negocjacje w sprawie umowy o wolnym handlu (FTA, Free Trade Agreement), a zakończono je 27 stycznia 2026 r. w Nowym Delhi. 

W czwartym wideokaście realizowanym z Kulturą Liberalną Katarzyna Skrzydłowska-Kalukin rozmawia z Magdaleną Świtajską, która kieruje praktyką globalnej mobilności i jest współodpowiedzialna za praktykę prawa pracy.

Komisja Nadzoru Finansowego opublikowała projekt Rekomendacji dla zakładów ubezpieczeń dotyczących dystrybucji ubezpieczeń. Rekomendacje wydawane są na podstawie art. 365 ust. 1 pkt 2 lit. a – c ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej i mają zapewnić zgodność działalności zakładów ubezpieczeń z przepisami prawa, zapobiec naruszaniu interesów ubezpieczających, ubezpieczonych lub uprawnionych z umów ubezpieczenia oraz ograniczyć ryzyko występujące w działalności zakładów ubezpieczeń.

3 grudnia 2025 r. Komisja Kodyfikacyjna Prawa Cywilnego przyjęła projekt ustawy o zmianie Kodeksu spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw. Projekt zakłada uchylenie całości dotychczasowych przepisów prawa grup spółek przyjętych ustawą z 9 lutego 2022 r. i wprowadzenie nowej, ramowej regulacji w tym zakresie.

System kaucyjny formalnie uruchomiono w Polsce 1 października 2025 r. Już po kilku miesiącach ustawodawca uznał jednak, że konieczne są zmiany. Nowelizacją z 9 stycznia 2026 r. umożliwiono bowiem dalsze funkcjonowanie istniejących systemów zbiórki szklanych butelek wielokrotnego użytku.